Μπορεί η υποκριτική να είναι ευγένεια και η ηθικολογία τακτική;

«Δεν μπορεί κανένας να πάρει όρκο για τίποτε και η δεύτερη γνώμη διαψεύδει την πρώτη ιδέα.» Σοφοκλής

Ο Κορνήλιος ανέβηκε με μεγάλη ευχαρίστηση το μηχανάκι του φίλου του. Ήξερε πως θα φυσάει πολύ, φόρεσε το μακρυμάνικο γαλάζιο φουτεράκι του ως αποτελεσματική ασπίδα προστασίας και ξεχύθηκε για μια βραδινή βόλτα στη νυχτερινή Αθήνα. Ο αέρας δε θα λάμβανε μια ενοχλητική χροιά, αλλά μια ούρια προωθητική δύναμη προς το καλύτερο. Δε θα κάθονταν πουθενά, απλά θα γύρναγαν, θα έβλεπαν ανθρώπους, φώτα, μαγαζιά. Θα άκουγαν πολλά. Αυτοκίνητα, κορναρίσματα, και αφιονισμένες μηχανοκίνητες μεραρχίες τύπου ΔΙΑΣ, να ψάχνουν να βρουν την πραγμάτωση τους και τη συμπλήρωση των διαβιβαστικών. Θα πέρναγαν έτσι ευχάριστα την ώρα τους, χωρίς να κάνουν απολύτως τίποτα, πέρα από ένα εσωτερικό παρατηρητικής υφής μάζεμα πληροφοριών. Όμως, σταμάτησαν έξω από ένα sex shop. Είδαν, πήραν ιδέες, ανανέωσαν το ραντεβού τους και γύρισαν να ξεραθούν στον ύπνο.

Αυτό το μεσημέρι βρήκε τον Κορνήλιο να διαβάζει τις εφημερίδες στο μικρό ψιλικατζίδικο της γειτονιάς. Κάποτε είχε δει έναν πασίγνωστο ηθοποιό να παίρνει τα life style περιοδικά και να τα διαβάζει σπίτι του, επιστρέφοντας τα μετά από μια μέρα, χωρίς το παραμικρό χρηματικό αντίτιμο. Προ κρίσης όλα αυτά. Γυφτιά, αφραγκία, ή ομολογία πως δεν έχει καλές άκρες στο χώρο του για να μαθαίνει από πρώτο χέρι; Το πρώτο θα έλεγαν οι περισσότεροι. Όλοι θα διαφωνούσαν με το δεύτερο και οι πιο ξυπνητζίδες θα υποπτεύονταν το τρίτο. Αλλά, ο Κορνήλιος γρήγορα τον ξέχασε και ας τον έβλεπε συνεχώς στις τηλεοπτικές επαναλήψεις του καλοκαιριού.

Πολύς Χιμένεθ έπαιζε στα εξώφυλλα. Αναρωτήθηκε τι θα έκανε αν ήταν ο ίδιος προπονητής. Έβλεπε τη φάτσα του Χιμένεθ, και σκεπτόταν να αγοράσει σπρέι για να γράψει στον τοίχο «αλληλεγγύη στον Χιμένεθ». Ήταν σίγουρος πως όλοι θα καταλάβαιναν ότι δεν πρόκειται για κάποιο ισπανό πολιτικό κρατούμενο, αλλά για τον προπονητή της ΑΕΚ. Ο Κορνήλιος είχε χτυπηθεί στο φιλότιμο. Τον συμπάθησε, καθώς στο πρόσωπο του έβλεπε έναν ακόμα προπονητή άκομψα καθισμένο στο εδώλιο της διαρκούς δίκης, για ανθρώπους που προσπαθούν, αλλά δεν τα καταφέρνουν. Θα του βάλω δικηγόρο, σκέφτηκε. Αλλά, γνωρίζοντας το αποτέλεσμα της δίκης, αναρωτήθηκε τι θα ήταν καλύτερο. Ένα ελικόπτερο διαφυγής, ένα εισιτήριο απομάκρυνσης ή στήριξη μέχρι ο ίδιος να παραιτηθεί; Άτιμη ζωή, το προπονητιλίκι δεν αφορά μόνο νίκες, παχυλούς μισθούς. Έχει και αποζημιώσεις, έχει απολύσεις, έχει και απρόοπτα. Ο Κορνήλιος κατέληξε: «Δε θα γινόμουν ποτέ προπονητής, που να πάρει ο διάολος... Ποτέ...»

Η ηθικολογία πάντα κερδίζει τις εντυπώσεις. Γιατί χρησιμοποιεί ωραίες λέξεις, που κτυπούν στο φιλότιμο, την αισθητική και τα αισθήματα δικαίου. Τι γίνεται όμως όταν είναι επιτηδευμένη τεχνική εξαπάτησης; Τι γίνεται όταν κάποιος την επικαλείται για να απομονώσει εχθρούς; Πως λέγεται αυτή όταν υποβιβάζεται στον κώδικα της συμφεροντολογικής επίκλησης; Πρέπει πρώτα να αναζητάμε τα κίνητρα, και μετά να αποδίδουμε το χαρακτήρα των λέξεων. Είναι πολλά τα παραδείγματα που η ηθικολογία υποκρύπτει βρώμικους σκοπούς. Και πάνω στη γέφυρα του πορθμού της συνεχούς αλλαγής της πορείας των ρευμάτων, έχει τοποθετηθεί η διαφημιστική ταμπέλα που αναγράφει: αληθινό είναι μονάχα ότι μας ορίζει το ένστικτο μας, γιατί οι επιχειρηματολογίες αποσκοπούν στην εξαπάτηση του.

Ο Κορνήλιος συνέχισε. Κάθισε να δει το παιχνίδι σε ένα συνοικιακό καφενεδάκι. Όλοι περίμεναν show. Πεντάρα, εξάρα κοκ. Αυτή δεν ήρθε ποτέ. Η επιφανειακή προσέγγιση πάντα θαυμάζει την επιβολή, όταν αυτή στηρίζεται στο μεγάλο σκορ, δεν ενθουσιάζεται και δεν πολυκαταλαβαίνει τα mind games που κατακτούν άνετα, με ισχνό σκορ, το ζητούμενο που είναι η νίκη. Οι πολλοί έχουν ως απαίτηση ο άλλος να ικανοποιήσει τα φιλοθεάμοντα ένστικτα τους, που ψιλογυρεύουν και την ταπείνωση του ανίσχυρου. Όμως οι άλλοι, οι πραγματικοί πρωταγωνιστές, παίζουν πρώτα για τον εαυτό τους και μετά για εμάς. Αυτοί θέτουν τους όρους, τους στόχους και επιλέγουν τις τακτικές. Είτε μας αρέσει, είτε όχι. Τα σκορ δε λένε πάντα την αλήθεια. Ίσως κάποιοι αγώνες να απαιτούν και διαφορετική βαθμολόγηση, σαν αυτή των αθλητών της γυμναστικής. Όχι, για να κερδιθούν βαθμοί, αλλά για να εμπλουτιστεί η αναδίφηση και η κατανόηση ενός αποτελέσματος. Γιατί μια έξυπνη νίκη μπορεί να είναι πιο θεαματική από μια απλή διεκπεραίωση διαφοράς επιπέδου, που μπορεί και να ψιλοκουράζει. Οι θαμώνες έφυγαν σκυθρωποί, ο Κορνήλιος, πάλι, όχι...

Γυρνώντας έπεσε πάνω σε μια πανέμορφη γειτόνισσα. Είχε ακούσει πως χώρισε. Θα ήθελε να της συμπαρασταθεί, αλλά υποκρίθηκε πως δεν ήξερε τίποτα. Χαιρέτισε ευγενικά και μπήκε σπίτι. Κάποιες φορές η υποκριτική είναι ζήτημα ευγένειας και αξιοπρέπειας.... Το στενό άσπρο της παντελόνι, πάντως, δεν το ξέχασε ο Κορνήλιος... O αέρας ξαφνικά δυνάμωσε, σα να έριχνε ένα χαστούκι ηθικής στο μαγουλάκι του Κορνήλιου. Αυτός ενοχλήθηκε λίγο, αλλά θυμήθηκε πως πείναγε... Μια ανάγκη είναι πάντα πιο δυνατή συνθήκη από μια όψιμη ντροπή...