Πλανήτης Φίλαθλοι

''Τα πλήθη ουρλιάζουν στις κερκίδες''λέει ένα παλιό τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου και στις σύγχρονες αρένες ο κόσμος,οι θεατές,οι φανς δίνουν τον παλμό σε κάθε παιχνίδι,τραγουδούν το σκοπό της χαράς ή της λύπης,της δικαίωσης ή της απογοήτευσης.Επίσκεψη σήμερα και προσπάθεια για εξερεύνηση στον πλανήτη των φιλάθλων,ένα τόπο γεμάτο από πάθος αλλά και περισσό εγωισμό.

Χαζομπαμπάδες στολίζουν τα παιδικά δωμάτια των νεογέννητων τους με τις σημαίες και τα κασκόλ της ''ομαδάρας''τους.Οι διάδοχοι πρέπει να ακολουθήσουν το δρόμο του πατέρα,να μάθουν από μικροί να φωνάζουν το όνομα μιας μόνο ομάδας.Στο σχολείο η μοδάτη ομάδα της εποχής ντύνει τα περισσότερα παιδιά με τις φανέλες της.Αν δεν τη φοράς είσαι out,παρείσακτος.Πώς ένας φίλαθλος μαθαίνει να είναι οπαδός μιας συγκεκριμένης ομάδας;Πώς βάζει τον εαυτό του στη μάζα με το συγκεκριμένο και μοναδικό όνομα μιας ομάδας;

Το κυρίαρχο στοιχείο είναι το τοπικό.Στις γειτονιές που μεγαλώνεις,στις παραστάσεις που βιώνεις,στην ποδοσφαιρική ιστορία του τόπου σου.Εκεί παίρνεις τα πρώτα σου οπαδικά βήματα,σηκώνοντας τη σημαία της ''μεγάλης''αλλά και της ''μικρής''ομάδας της περιοχής.Η οικογένεια είναι ένας άλλος παράγοντας που σε ''σπρώχνει''προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση,ανεξαρτήτως τοπικής επιρροής.Η κοινωνικοποίηση στο σχολείο βέβαια μπορεί όλα αυτά να τα εξαλείψει καθώς ο κόσμος του πιτσιρικά από τη στιγμή που συναναστρέφεται στο προαύλιο του σχολείου είναι αυτός των συμμαθητών και κανένας άλλος.Εκεί πολλές φορές από αδυναμία αντιμετώπισης της μοναξιάς της υποστήριξης μιας ομάδας εκτός τίτλων,αλλά και η ανάγκη για θριαμβολογίες με τους κολλητούς για την ομάδα των επιτυχιών, η επιλογή είναι προφανής και πολλές φορές δυσανάλογη με τα τοπικά και πατρικά κελεύσματα.

Υπάρχουν όμως και βαθύτερα ατομικά και ανθρώπινα προτάγματα που σε ωθούν προς τον έναν ή άλλο οπαδικό δρόμο.Το ιδεολογικό υπόβαθρο του καθενός τον σπρώχνει προς την ίδιαν κατάλληλη μεριά.Η ταύτιση με το κοινωνικό-πολιτικό κομμάτι μιας ομάδας πολλές φορές είναι αρκετό για κάποιους φιλάθλους,αδιαφορώντας για το κομμάτι των επιτυχιών και κυπέλων.Το ποδοσφαιρικό ύφος μιας ομάδας,μιας εθνικής ποδοσφαιρικής σχολής ακόμα,γίνονται κριτήρια επιλογής και απόφασης.Αλλά και ο χαρακτήρας μιας ομάδας τραβάει τις ανάλογες ανθρώπινες προσωπικότητες, του τσαμπουκά,της ήρεμης δύμαμης, του νάρκισσου, του ''φοβισμένου Μήτσου''...

Έτσι λοιπόν αφού αποφασίσαμε τι ομάδα υποστηρίζουμε και όχι τι ομάδα είμαστε,καθώς λέμε ''είμαι άρρωστος,κουρασμένος κ.ά.''και όχι ''είμαι Μπάσρα'',αλλά ''είμαι φίλαθλος της Μπάρσα'',ήρθε η ώρα να πάμε εκεί που γίνεται η ποδοσφαιρική τελετή,στο γήπεδο.Ως γνωστόν το ποδόσφαιρο είναι ένα παιχνίδι στο οποίο συμμετέχουν οι ποδοσφαιριστές.Δε συμμετέχουν οι φίλαθλοι.Οι φίλαθλοι δεν παίζουν.Είναι παίκτες-θεατές.Οι πραγματικοί παίκτες είναι αυτοί που τρέχουν στο γρασίδι με το τόπι.Οι φίλαθλοι μπορεί να επηρεάζουν με τις φωνές,τα κατάλληλα και επιτυχημένα συνθήματα,αλλά δεν αλλάζουν πάσες.Μην κοιτάτε στην Ελλάδα που μπαίνουν μέσα και θέλουν να παίξουν,να ''μαρκάρουν''με το ''δικό'' τους τρόπο τους αντίπαλους.Μιλάμε για πολιτισμένες χώρες και όχι υπανάπτυκτα πρωτόγονες.

Είναι δύσκολο για τον φίλαθλο να καταλάβει αυτή την έννοια του αληθινού παίκτη,αυτού που πρέπει να δημιουργήσει μέσα στις γραμμές, κάτι πολύ διαφορετικό από την εικόνα που έχει στο μυαλό του ο παίκτης-θεατής. Γι'αυτόν όλα είναι απλά,εύκολα. Έτσι οι αβίαστοι αφορισμοί,οι θριαμβολογίες,οι βρισιές,τα γρήγορα πισωγυρίσματα συμπεριφορών είναι η συνηθισμένη εικόνα ενός πλήθους που μοναδικό κριτήριο είναι η αυταρέσκειά του και η επιθυμία,πολλές φορές και ψύχωση,για συνεχόμενες νίκες,πρώτιες ,κύπελα,πρωταθλήματα.Γίνεται προπονητής με άποψη,παίκτης-κριτής των ενεργειών των ''συμπαικτών''του,διαιτητής ''αδέκαστος''και ''δίκαιος''.Γίνεται όλα αυτά,αλλά όχι θεατής.Η κερκίδα τυπικά τον κρατάει,αυτός είναι''αλλού''.

Το ποδόσφαιρο είναι ένα παιχνίδι και οι φορείς του είναι οι παίκτες και οι ομάδες.Τίποτ'άλλο.Βέβαια πέρα από αυτό είναι μια αφορμή για τη δημιουργία των πιο όμορφων ανθρώπινων ιστοριών και οραμάτων όπως και η Μπάρσα μας.Αλλά παραμένει ένα παιχνίδι που ψυχαγωγεί,διασκεδάζει.Όταν ο φίλαθλος ξεχνά αυτό το βασικό αξίωμα,πολλές φορές παίρνει ένα δρόμο χωρίς γυρισμό.Ταυτίζεται τόσο πολύ με την ομάδα του,ώστε είναι ένα και το αυτό μ'αυτήν.Οι νίκες της,οι ήττες της είναι και προσωπικές του νίκες και ήττες!!Μια θεώρηση και στάση που έχει πολύ εγωισμό,αλλά και ψυχολογικές διαταραχές...Έτσι λοιπόν ένα κατ'εξοχήν ομαδικό άθλημα γίνεται έρμαιο ατομικών,εγωιστικών φιλοδοξιών,επαληθεύσεων,επιβραβεύσεων,εκδικήσεων,όλων αυτών των ελαττωμάτων που συναντάς σε ανθρώπους αλλά και έθνη.

Μια στάση που δεν την συναντάς σε λαούς και φιλάθλους που έχουν κάνει αυτόν τον αναγκαίο διαχωρισμό και έχουν μια διαφορετική κουλτούρα περί τα ποδοσφαιρικά.Στη Μπάρσα το διακρίνεις αυτό.Βέβαια υπάρχουν και στη Μπάρσα οι γραφικότητες και οι ασθένειες της εποχής.Αλλά η προσωπική μου γνώμη, από τις όχι λίγες επισκέψεις σε αγώνες και κλάσικο στο Καμπ Νόου,είναι ότι οι φίλαθλοι της Μπάρσα αν και αγαπούν υπερβολικά την ομάδα τους,παρουσιάζουν μια ιδιαίτερη αποστασιοποίηση από αυτό που παρακολουθουν στο γήπεδο.Υποστηρίζουν ό,τι και να γίνει όχι τη συγκεκριμένη ομάδα που βλέπουν,αλλά τη Μπάρσα γενικότερα.Η ομάδα είναι μέρος του πολιτισμού του έθνους τους,είναι άσκηση της κοινωνικότητας και της δημοκρατικής τους παρέμβασης,δεν είναι το ψυχολογικό αποκούμπι των προσωπικών μίζερων ζωών τους.Μια ομάδα σε κάνει καλύτερο με την ψυχαγωγία και το θέαμα που σου προσφέρει,με την επικοινωνία που έχεις με τους ποδοσφαιριστές που σου παρουσιάζουν καλλιτεχνήματα ή όχι,με την επαφή που έχεις με τους συμπαίκτες,συμφιλάθλους της κερκίδας,ακόμα κι αυτούς της αντίπαλης ομάδας.Με την πολιτιστική σου ανάπτυξη στην κοινωνική σου έκφραση,που δεν εξυπηρετεί το αυτάρεσκο εξουσιαστικό εγώ σου,αλλά την ατομική σου προσπάθεια για ανθρώπινη συμμετοχή.